Pytania i odpowiedzi o transmisję alarmów pożarowych

19 odpowiedzi na pytania, które najczęściej dostajemy o monitoring pożarowy, urządzenie UTAPiU FireCom i stację odbiorczą SOAPiU.

Jeśli potrzebujesz informacji, której tu nie ma, napisz do nas.

Czym różni się UTAPiU od SOAPiU?

To dwie strony tej samej transmisji. UTAPiU (Urządzenie Transmisji Alarmów Pożarowych i Uszkodzeniowych) to urządzenie nadawcze, instalowane w obiekcie chronionym przy centrali sygnalizacji pożarowej. SOAPiU (Stacja Odbiorcza Alarmów Pożarowych i Uszkodzeniowych) to strona odbiorcza, instalowana na stanowisku kierowania komendy Państwowej Straży Pożarnej. Całość, czyli system łączący oba elementy, to STAPiU. Normą odniesienia dla UTAPiU jest PN-EN 54-21, dla SOAPiU CLC/TS 50136-4.

Które obiekty muszą mieć system sygnalizacji pożarowej podłączony do PSP?

Zgodnie z § 28 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. obowiązek dotyczy między innymi budynków handlowych i wystawowych powyżej progów powierzchni strefy pożarowej, obiektów kultury i rozrywki (teatry, kina, muzea, hale widowiskowe), placówek zdrowotnych (szpitale, sanatoria, hospicja), domów pomocy społecznej i ośrodków dla osób niepełnosprawnych, budynków użyteczności publicznej o dużej powierzchni, obiektów infrastruktury transportowej (stacje metra, dworce, porty lotnicze) oraz archiwów wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych. Pełne omówienie znajduje się na stronie monitoring pożarowy.

Z czego wynika obowiązek podłączenia SSP do straży pożarnej?

Z trzech aktów prawnych: ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2025 poz. 188, art. 5), rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm., § 28 i § 31) oraz rozporządzenia MSWiA z 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego (Dz.U. 2007 nr 143 poz. 1002 ze zm.), które określa m.in. wymagania techniczne dla systemów transmisji alarmów.

Ile czasu ma system na przekazanie alarmu do stacji odbiorczej?

Czas transmisji alarmu określają klasy D i M normy PN-EN 50136-1-1. Liczy się go od przekazania sygnału przez centralę sygnalizacji pożarowej do udostępnienia alarmu przez urządzenie powiadamiające stacji odbiorczej. System FireCom pracuje w klasach D4 (średnio poniżej 10 sekund) i M4 (maksymalnie 20 sekund). Klasy T oznaczają co innego: czas wykrycia i zgłoszenia utraty toru transmisji. Tor przewodowy pracuje w klasie T5 (90 sekund), tor GSM w klasie T3 (300 minut). Klasyfikacja zbiorcza systemu: D4, M4, T5/T3, A4, S2, I2. Szczegóły na stronie normy i zgodność.

Co oznacza klasa dostępności A4?

A4 to najwyższa klasa dostępności według PN-EN 50136-1-1. Wymaga minimalnej dostępności 98,5% miesięcznie oraz 99,8% rocznie. Pozostałe klasy to A0 (brak wymagań), A1 (75% / 97%), A2 (91% / 99,3%) i A3 (95% / 99,5%). Dostępność liczymy codziennie metodą z PN-EN 50136-1-1, raportujemy miesięcznie i rocznie.

Dokąd FireCom wysyła alarmy?

FireCom nadaje każdy alarm równocześnie dwoma torami, przewodowym IP i komórkowym GSM 4G/LTE, do centrum odbiorczego operatora systemu monitoringu pożarowego, którym jest Orange Polska S.A. Tam węzeł komutacji wiadomości, czyli stacja retransmisji, deszyfruje wiadomości i retransmituje alarm do stacji odbiorczej SOAPiU właściwej komendy PSP równolegle dwoma torami - przewodowym i GSM. Po trwałym zapisaniu każdej wiadomości węzeł odsyła do nadajnika automatyczne potwierdzenie techniczne (ACK). To stacja SOAPiU odbiera alarm i potwierdza jego odbiór. Potwierdzenie odbioru przez stację wraca do centrali w obiekcie jako impuls na wyjściu PGM1 nadajnika; brak potwierdzenia w zadanym czasie załącza wyjście PGM2.

Czy FireCom działa bez linii telefonicznej PSTN?

Tak. System FireCom nie wykorzystuje PSTN ani ISDN. Transmisja opiera się w całości na technologii IP: torem przewodowym jest łącze Ethernet w wydzielonej sieci IP MPLS operatora, torem bezprzewodowym GSM 4G/LTE przez dedykowany APN bez dostępu do Internetu; oba tory są fizycznie różne i niezależne. Ma to znaczenie praktyczne, bo PSTN jest w Europie wycofywana, co odbiera medium transmisyjne starszym systemom monitoringu pożarowego.

Czy transmisja jest szyfrowana?

Tak. FireCom stosuje szyfrowany protokół transmisji alarmów: każdy obiekt ma indywidualny klucz szyfrujący. Kody zdarzeń zapisane są w formacie Contact ID. Szyfrowanie kluczem obiektu obejmuje odcinek od obiektu do centrum odbiorczego, a dalej, do stacji SOAPiU, komunikacja jest chroniona TLS. Oba tory działają bez połączenia z Internetem: tor przewodowy to dedykowany tor w wydzielonej sieci IP MPLS, a tor GSM 4G/LTE pracuje w dedykowanym APN z kartami SIM przypisanymi do urządzeń.

Jakimi torami FireCom przesyła alarmy?

FireCom nadaje alarm równocześnie i niezależnie dwoma fizycznie różnymi torami, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia MSWiA dla systemów transmisji alarmów pożarowych. Tor przewodowy to dedykowany tor w wydzielonej sieci IP MPLS Orange Polska, niepołączonej z Internetem, zabezpieczony na styku z obiektem, z ciągłym nadzorem ciągłości: utrata toru jest wykrywana i zgłaszana jako uszkodzenie. Tor GSM 4G/LTE to dedykowany tor zestawiony w publicznej sieci operatora, w dedykowanym APN z kartami SIM przypisanymi do urządzeń, bez dostępu do Internetu. Operator systemu monitoringu pożarowego - Orange Polska - posiada pozwolenie radiowe na korzystanie z toru na zasadach wyłączności. Oba tory kwalifikują się jako łącza typu 1, każdy może być podstawowym, a transmisja jest dwukierunkowa i pozwala potwierdzić odbiór każdej informacji alarmowej.

Co się dzieje, gdy jeden z torów transmisji przestanie działać?

Transmisja jest inicjowana równocześnie obydwoma torami, więc alarm dociera drugim torem. Utrata jednego toru nie pozostaje niezauważona: generowany jest alarm uszkodzeniowy dla jednostki obsługującej, powstaje rekord degradacji toru w rejestrze dostępności, a interfejs pokazuje, którą ścieżką pracuje stacja. Ekrany komend PSP nie są obciążane zdarzeniami technicznymi. Zgodnie z PN-EN 50136-1-1 niedostępnością jest dopiero utrata obu torów; utrata jednego jest zawsze sygnalizowana i rejestrowana.

Ile czasu ma dyżurny PSP na akceptację alarmu?

Zgodnie z normą CLC/TS 50136-4 alarmy trafiają do kolejki ze statusem oczekującym, a dyżurny musi zaakceptować alarm w ustalonym czasie. Po jego przekroczeniu generowana jest eskalacja. Kolejka jest uporządkowana według priorytetu zdarzenia - alarmy pożarowe obsługiwane są w pierwszej kolejności.

Czy alarm trafia do systemu SWD-ST straży pożarnej?

Tak, w komendach zintegrowanych z SWD-ST. Stacja SOAPiU automatycznie zakłada zgłoszenie w SWD-ST komendy; po przyjęciu alarmu wpis jest domykany. Zgłoszenie zakłada wyłącznie stacja odbiorcza SOAPiU danej komendy. Szczegóły na stronie stacja odbiorcza SOAPiU.

Czy sygnały uszkodzeniowe też trafiają do PSP?

Nie. Sygnały uszkodzeniowe systemu sygnalizacji pożarowej obiektu kierowane są do centrum odbiorczego sygnałów uszkodzeniowych (COSU) operatora systemu monitoringu pożarowego, czyli Orange Polska, a nie na stanowisko kierowania PSP. COSU przekazuje je firmom serwisowym. Stacja SOAPiU sygnalizuje natomiast lokalnie własne stany techniczne, czyli uszkodzenia stacji i toru transmisji, za pomocą żółtej lampki z wzorcem migania zgodnym z EN 60073.

Jakie obowiązki ma operator systemu monitoringu pożarowego?

Operatorem systemu monitoringu pożarowego w Systemie FireCom jest Orange Polska S.A.; F&K Consulting Engineers jest dostawcą rozwiązania i partnerem Orange Polska S.A., a nie operatorem. Operator zapewnia całodobową obsługę stacji odbiorczej sygnałów uszkodzeniowych i centrum monitorowania, podjęcie działań naprawczych w czasie nie dłuższym niż 2 godziny od wykrycia awarii i przywrócenie sprawności w nie dłużej niż 24 godziny, nieodpłatne szkolenie personelu stanowiska kierowania PSP minimum raz w roku, konserwację stacji SOAPiU minimum raz w roku, roczne sprawozdanie statystyczne dla komendanta PSP oraz przekazywanie aktualnych wykazów obiektów monitorowanych do 1 stycznia i 1 lipca każdego roku.

Czy FireCom jest zgodny z normą EN 54-21?

Tak. Urządzenie UTAPiU FireCom ma certyfikat zgodności z normami EN 54-21:2006 i EN 54-4 nr 1922-CPR-2083, wydany przez jednostkę notyfikowaną nr 1922 (Dedal), oraz deklarację właściwości użytkowych (DWU) zgodnie z rozporządzeniem CPR (UE) 305/2011 dotyczącym wyrobów budowlanych. System jako całość, wraz ze stacją SOAPiU, zaprojektowano zgodnie z PN-EN 50136-1-1 i CLC/TS 50136-4.

Czy system ma dopuszczenie CNBOP-PIB?

System FireCom wraz ze stacją odbiorczą SOAPiU jest w trakcie postępowania - oczekujemy na Krajową Ocenę Techniczną (KOT) i świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej - Państwowy Instytut Badawczy w Józefowie). Urządzenie UTAPiU FireCom ma certyfikat zgodności z EN 54-21 i EN 54-4 nr 1922-CPR-2083. Aktualny stan postępowania potwierdzamy na życzenie - prosimy o kontakt.

Ile obiektów może obsłużyć jedna stacja odbiorcza?

Liczba podłączonych obiektów jest nieograniczona, podobnie jak liczba użytkowników. Stacja pracuje w obudowie RACK 19" (3U, wariant 4U) lub w wersji naściennej. Szczegóły na stronie stacja odbiorcza SOAPiU.

Jak długo stacja odbiorcza działa bez zasilania sieciowego?

30 minut. Stacja ma zasilanie buforowe z akumulatorami, które zapewnia 30 minut pracy bez zasilania sieciowego. Brak zasilania sieciowego AC jest sygnalizowany żółtą lampką i raportowany do centrum monitorowania.

Jak konfiguruje się urządzenie FireCom?

Konfiguracja urządzenia FireCom odbywa się wyłącznie przez autoryzowany serwis, lokalnie lub zdalnie kanałem szyfrowanym w sieci operatora. Tak samo konfigurowana i aktualizowana jest stacja odbiorcza SOAPiU, a dostęp do niej podzielono na cztery poziomy zgodnie z CLC/TS 50136-4.